DOĞAL SAYILAR

RAKAM
Sayıları yazmak için kullandığımız işaretlere rakam denir. Bu rakamlar:
0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 olmak üzere 10 tanedir.

DOĞAL SAYI NEDİR?

Sıfırdan başlayarak sonsuza kadar giden sayılara doğal sayılar diyoruz.

0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, ………………….. ∞ giden  sayılardır.

Doğal sayılar  tek ve çift sayılar olarak ikiye ayrılır.

ÇİFT DOĞAL SAYILAR

Birler basamağında 0, 2, 4, 6, 8 rakamlarından biri bulunan doğal sayılara çift doğal sayılar denir.
Örneğin; 8, 4, 26, 48, 60, 274, 5246, 2180, 542 sayıları çift doğal sayılardır.

» Sıfır çift doğal sayıdır

» Çift doğal sayılar 2 ile kalansız bölünür.

TEK DOĞAL SAYILAR

Birler basamağında 1, 3, 5, 7, 9 rakamlarından biri bulunan sayılara tek doğal sayılardenir.
Örneğin; 5, 9, 21, 35, 243, 739, 5383, 4287 sayıları tek doğal sayılardır.

» En küçük tek doğal sayı 1 ‘dir.

» Tek doğal sayılar 2 ile bölündüğünde 1 kalanını verir.

DOĞAL SAYILARIN OKUNUŞU ve YAZILIŞI

» Doğal sayılar soldan sağa doğru okunurlar.

32678= Otuz iki bin altı yüz yetmiş sekiz.

» Her bölükte önce bölükteki sayı okunur. Sonra da bölüğün adı söylenir.

246 952= 246 bin + 952 

» Yalnız birler bölüğünün adı söylenmez.

136 873 645= 136 milyon+ 873 bin+ 645 (söylenmez)

» Sayının yazılışında söylenmeyen bölük ve basamaklara “0” sıfır yazılır.

Dört yüz bin yüz altı = 400106

BÖLÜKLER VE BASAMAKLAR

Basamaklar

Bir sayıyı oluşturan rakamların bulunduğu yere basamak denir.

6 basamaklı 457 896 doğal sayısının basamakları aşağıda gösterilmiştir.

Bölük

Basamakların sağdan sola doğru, üçer üçer ayrılmasıyla oluşan gruplara bölük denir.

Aşağıda görüldüğü gibi 6 basamaklı 457 896 sayısının sağdan ilk 3 basamağı birler bölüğünü, sonraki 3 basamak ise binler bölüğünü oluşturmaktadır.

bölükler 4.sınıf

SAYI VE BASAMAK DEĞERİ

Basamak değeri, rakamların, sayıda bulunduğu basamağa göre aldığı değerdir.

Aşağıdaki örnekte 7546 sayısı basamak değerlerine ayrılmıştır. Örnekte de gördüğünüz gibi sayıdaki rakamların basamak değerleri toplamı sayının kendisine eşittir.

 

Yukarıdaki örnekte görüldüğü gibi rakamların basamak değeri, sayı değeri ile bulunduğu basamağın çarpımına eşittir.Bir sayıdaki rakamların basamak değerlerinin toplamı sayının kendisine eşittir.

ÖNEMLİ NOT:

Bir doğal sayının;
» Birler basamağı 1 artar veya eksilirse, o sayı 1 artar veya eksilir.
» Onlar basamağı 1 artar veya eksilirse, o sayı 10 artar veya eksilir.
» Yüzler basamağı 1 artar veya eksilirse, o sayı 100 artar veya eksilir.

SAYI DEĞERİ

Sayı değeri, rakamların sayıda bulunduğu basamağa bağlı olmadan gösterdiği değerdir. Bir basamaklı sayıların rakamlarının basamak değeri ile sayı değeri aynıdır. İki veya daha çok basamaklı sayıların rakamlarının sayı değerleri toplamı, sayının kendisine eşit değildir. Aşağıda verdiğimiz örnek soruda basamak değerlerinin bulunuşunu görebilirsiniz.

sayı değeri nedir ile ilgili görsel sonucu

DOĞAL SAYILARDA ÇÖZÜMLEME

Doğal sayılarda çözümleme yaparken verilen doğal sayıyı, rakamlarının basamak değerlerinin toplamı şeklinde yazarız. Doğal sayının rakamlarının basamak değerlerinin toplamı şeklinde yazılmasına bu sayının çözümlenmesi denir.

doğal sayılarda çözümleme

Doğal sayılarda çözümleme yaparken dikkat etmeniz gereken husus basamaklardır. Hangi rakamın hangi basamakta bulunduğu çok önemlidir. Tek bir basamak hatası, sayıyı yanlış çözümlenmesine neden olur.

En Yakın Onluğa Yuvarlama

Doğal sayılarda en yakın onluğa yuvarlama işleminde verilen sayının birler basamağına bakılır.
Sayının birler basamağında 5 ten küçük bir rakam var ise;
Onlar basamağı değişmez. Birler basamağına 0 (sıfır) yazılır.

Sayının birler basamağında 5 veya 5’ten büyük bir rakam var ise;
Onlar basamağı 1 arttırılır. Birler basamağına 0 (sıfır) yazılır.

Örnek : 5937 doğal sayısını en yakın onluğa yuvarlayalım.

Çözüm: 5937 sayısının birler basamağında bulunan 7 rakamı 5 ten büyük olduğu için; Onlar basamağına ise 1 ekleriz. Birler basamağına sıfır yazarız.

sayıları yuvarlama

5937 sayısının en yakın onluğa yuvarlanmış hali 5940 olur.

En Yakın Yüzlüğe Yuvarlama

En yakın onluğa yuvarlama yapılırken ise sayının onlar basamağına bakılır.
Sayının onlar basamağında 5 ten küçük bir rakam var ise;
Yüzler basamağı değişmez. Birler ve onlar basamağına 0 (sıfır) yazılır.

Sayının onlar basamağında 5 veya 5’ten büyük bir rakam var ise;
Yüzler basamağı 1 arttırılır. Birler ve onlar basamağına 0 (sıfır) yazılır.

Örnek : 3468 doğal sayısını en yakın yüzlüğe yuvarlayalım.

Çözüm: 3468 sayısının onlar basamağında bulunan 6 rakamı 5 ten büyük olduğu için; Yüzler basamağına 1 ekleriz. Birler ve onlar basamağına ise 0 (sıfır) yazarız.
3468 sayısının yüzlüğe yuvarlanmış şekli 3500 olur.

NOT: Onlar basamağına yuvarlarken sayının birler basamağına, yüzler basamağına yuvarlarken ise sayının onlar basamağına bakılır.

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir